Mỗi ngày người dùng Việt Nam nhận hàng chục tin nhắn từ số lạ: mời vay tiền, bán đất, trúng thưởng, việc nhẹ lương cao. Đó là tin nhắn rác, thứ khiến khách hàng mặc định bỏ qua cả những tin quan trọng như xác nhận đơn hàng hay mã OTP. Với doanh nghiệp, ranh giới giữa "tin chăm sóc khách hàng" và "tin rác" rất mỏng: gửi sai cách là bị nhà mạng chặn, bị phạt và mất luôn niềm tin của khách. Bài viết giải thích tin nhắn rác là gì, cách nhận biết, quy định xử phạt hiện hành, cách người dùng tự bảo vệ và 6 nguyên tắc để doanh nghiệp gửi tin hàng loạt hợp pháp.

Tin nhắn rác là gì? Tin nhắn rác là tin nhắn được gửi đến người nhận mà họ không đăng ký, không đồng ý nhận hoặc đã từ chối, thường mang nội dung quảng cáo, lừa đảo hoặc không liên quan đến nhu cầu của người nhận. Theo Nghị định 91/2020/NĐ-CP về chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác, tin nhắn rác gồm tin nhắn quảng cáo gửi khi chưa được sự đồng ý của người nhận và tin nhắn vi phạm các quy định về nội dung, thời gian, tần suất gửi. Tin nhắn từ tên thương hiệu đã đăng ký, gửi cho khách hàng đã đồng ý và có cách từ chối rõ ràng không bị coi là tin rác.

Tóm tắt nhanh

  • Tin nhắn rác là gì: tin gửi đến người không đăng ký, không đồng ý hoặc đã từ chối nhận, thường là quảng cáo, lừa đảo.
  • 5 dấu hiệu: số lạ không tên thương hiệu, nội dung giục gấp, link rút gọn lạ, yêu cầu cung cấp OTP/thông tin, gửi ngoài giờ.
  • Quy định: Nghị định 91/2020, chỉ gửi quảng cáo khi người nhận đồng ý, phải có tên định danh, có cách từ chối, không quá 3 tin/số/24 giờ, trong khung 7h–22h.
  • Người dùng: chặn số, báo cáo về đầu số 5656, không bấm link lạ, không đọc mã OTP.
  • Doanh nghiệp: dùng SMS Brandname, xin đồng ý, làm sạch danh sách, nội dung đúng mẫu duyệt, có cách từ chối, đo tỷ lệ từ chối.

Mục lục

  1. Tin nhắn rác là gì? Phân biệt với tin nhắn quảng cáo hợp pháp
  2. 5 dấu hiệu nhận biết tin nhắn rác
  3. Quy định pháp luật và mức xử phạt
  4. Người dùng chặn và phản ánh tin nhắn rác thế nào?
  5. 6 nguyên tắc để doanh nghiệp gửi tin không bị coi là rác
  6. Câu hỏi thường gặp
  7. Kết luận

1. Tin nhắn rác là gì? Phân biệt với tin nhắn quảng cáo hợp pháp

Không phải tin quảng cáo nào cũng là tin rác. Điểm khác nhau nằm ở sự đồng ý của người nhận và cách gửi. Một shop gửi tin khuyến mãi cho khách đã mua hàng và đồng ý nhận tin, từ tên thương hiệu đã đăng ký, có cú pháp từ chối, là tin quảng cáo hợp pháp. Cùng nội dung đó nhưng gửi từ SIM rác đến danh sách số mua ngoài là tin rác.

Tiêu chíTin nhắn rácTin quảng cáo hợp pháp
Người nhậnKhông đăng ký, không đồng ýĐã đồng ý, có bằng chứng đồng ý
Người gửiSố điện thoại lạ, SIM rácTên thương hiệu đã đăng ký với nhà mạng
Nội dungGiục gấp, link lạ, xin OTPTheo mẫu đã duyệt, rõ thương hiệu
Từ chốiKhông có cách từ chốiCó cú pháp từ chối, dừng ngay khi khách yêu cầu
Thời gianBất kỳ giờ nào7h–22h, tối đa 3 tin/số/ngày

>>> Xem thêm: Tin nhắn spam là gì và vì sao doanh nghiệp cần tránh

2. 5 dấu hiệu nhận biết tin nhắn rác

5 dấu hiệu nhận biết tin nhắn rác

1. Người gửi là số điện thoại lạ, không có tên thương hiệu

Ngân hàng, nhà mạng, doanh nghiệp lớn đều gửi từ tên định danh như tên công ty. Tin từ số 10 số lạ tự xưng ngân hàng gần như chắc chắn là rác hoặc lừa đảo.

2. Nội dung giục gấp, doạ hoặc hứa thưởng

"Tài khoản sẽ bị khoá trong 24 giờ", "Bạn trúng thưởng 50 triệu", "Việc nhẹ lương cao". Tạo cảm giác phải hành động ngay là kỹ thuật kinh điển của tin rác.

3. Có link rút gọn hoặc tên miền lạ

Link giống tên ngân hàng nhưng sai một ký tự, hoặc link rút gọn không biết dẫn đi đâu.

4. Yêu cầu cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin thẻ

Không tổ chức hợp pháp nào hỏi mã OTP qua tin nhắn. Tin nào hỏi là lừa đảo.

5. Gửi ngoài giờ, lặp lại nhiều lần

Tin quảng cáo đến lúc 23 giờ, hoặc cùng một nội dung đến 5 lần trong ngày, vi phạm quy định về thời gian và tần suất.

>>> Xem thêm: Cách lấy mã OTP trên điện thoại và những lưu ý bảo mật

3. Quy định pháp luật và mức xử phạt

Việt Nam quản lý tin nhắn quảng cáo bằng Nghị định 91/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi. Những điểm doanh nghiệp bắt buộc phải nắm:

  • Chỉ gửi tin quảng cáo khi người nhận đã đồng ý nhận quảng cáo, và phải dừng ngay khi họ từ chối.
  • Phải dùng tên định danh (brandname) đã đăng ký và được cấp phép; không gửi quảng cáo từ số thuê bao cá nhân.
  • Mỗi tin quảng cáo phải có nhãn quảng cáo, thông tin người gửi và hướng dẫn từ chối.
  • Tần suất và thời gian: không quá 3 tin quảng cáo tới một số trong 24 giờ, chỉ gửi từ 7 giờ đến 22 giờ, trừ khi người nhận đồng ý khác.
  • Không gửi tới số trong Danh sách không quảng cáo (DoNotCall) do Cục An toàn thông tin quản lý.

Mức phạt hành chính theo Nghị định 91/2020: gửi quá 3 tin quảng cáo tới một số trong 24 giờ hoặc gửi ngoài khung 7h–22h bị phạt 20 đến 30 triệu đồng; gửi tin quảng cáo tới số trong Danh sách không quảng cáo bị phạt tới 100 triệu đồng. Kèm theo là biện pháp thu hồi tên định danh, thu hồi số thuê bao. Với nhà mạng, SIM gửi tin rác bị khoá; với thương hiệu, tên định danh vi phạm có thể bị đình chỉ.

>>> Xem thêm: Quy định chung về duyệt tin nhắn quảng cáo và chăm sóc khách hàng

4. Người dùng chặn và phản ánh tin nhắn rác thế nào?

  • Chặn số gửi: trên iPhone vào tin nhắn, chọn số, Chặn người liên hệ; trên Android chọn tin nhắn, Chặn số hoặc Báo cáo spam.
  • Bật lọc tin từ người lạ: iPhone có mục Lọc người gửi không xác định; Android có bộ lọc spam trong ứng dụng Tin nhắn.
  • Phản ánh tới cơ quan quản lý: chuyển tiếp tin rác tới đầu số 5656 của Cục An toàn thông tin, hoặc phản ánh trên cổng thongbaorac.ais.gov.vn.
  • Đăng ký không nhận quảng cáo: soạn tin theo hướng dẫn gửi 5656 để đưa số vào Danh sách không quảng cáo.
  • Không bấm link, không đọc OTP: mọi tin xin mã xác thực đều là lừa đảo, bất kể tự xưng là ai.

5. 6 nguyên tắc để doanh nghiệp gửi tin không bị coi là rác

6 nguyên tắc để doanh nghiệp gửi tin nhắn hàng loạt không bị coi là tin rác

1. Gửi từ tên thương hiệu đã đăng ký

SMS Brandname hiện tên công ty thay cho số lạ, đi qua kênh được nhà mạng kiểm duyệt. Khách nhìn thấy tên là tin, tỷ lệ mở cao hơn hẳn số thường.

2. Chỉ gửi cho khách đã đồng ý và lưu bằng chứng

Ô tích đồng ý trên form, xác nhận qua Zalo, điều khoản khi mua hàng. Không mua danh sách số bên ngoài.

3. Tách tin chăm sóc khỏi tin quảng cáo

Xác nhận đơn, OTP, nhắc lịch là tin chăm sóc, không giới hạn giờ. Khuyến mãi là tin quảng cáo, phải theo quy định giờ và tần suất.

4. Nội dung đúng mẫu đã duyệt, có cách từ chối

Mỗi tin quảng cáo có tên thương hiệu, nội dung rõ ràng và cú pháp từ chối. Nội dung khác mẫu duyệt sẽ bị nhà mạng chặn.

5. Làm sạch danh sách định kỳ

Loại số đã từ chối, số sai định dạng, số không phản hồi sau nhiều chiến dịch. Danh sách sạch giúp giảm chi phí và tỷ lệ báo cáo spam.

6. Đo tỷ lệ từ chối và điều chỉnh

Tỷ lệ từ chối tăng là dấu hiệu nội dung hoặc tần suất đang làm phiền. Giảm tần suất, cá nhân hoá, gửi đúng khung giờ khách rảnh.

>>> Xem thêm: Dịch vụ SMS Brandname của eSMS: đăng ký tên thương hiệu và gửi tin hợp pháp

6. Câu hỏi thường gặp

Tin nhắn rác có bị phạt không?

Có. Gửi tin quảng cáo khi chưa được đồng ý, không có tên định danh, không có cách từ chối hoặc gửi ngoài giờ đều bị xử phạt hành chính theo Nghị định 91/2020 và có thể bị thu hồi tên định danh, số thuê bao.

Làm sao phân biệt tin ngân hàng thật và tin rác giả mạo?

Tin thật đến từ tên thương hiệu của ngân hàng, không chứa link lạ và không bao giờ hỏi mã OTP hay mật khẩu. Nghi ngờ thì gọi tổng đài in trên thẻ.

Phản ánh tin nhắn rác ở đâu?

Chuyển tiếp tin tới đầu số 5656 hoặc phản ánh trên cổng thongbaorac.ais.gov.vn của Cục An toàn thông tin.

Doanh nghiệp gửi tin khuyến mãi cho khách cũ có phải là tin rác không?

Không, nếu khách đã đồng ý nhận tin, tin gửi từ tên thương hiệu đã đăng ký, đúng giờ, có cách từ chối và dừng khi khách từ chối.

Gửi tin từ SIM cá nhân cho vài trăm khách có sao không?

Có rủi ro bị nhà mạng khoá SIM và bị coi là tin rác vì không có tên định danh. Doanh nghiệp nên chuyển sang SMS Brandname hoặc Zalo ZNS.

7. Kết luận

Tin nhắn rác không chỉ là chuyện của người dùng bị làm phiền. Nó quyết định việc tin nhắn của doanh nghiệp có được đọc hay không. Gửi từ tên thương hiệu đã đăng ký, chỉ gửi cho khách đã đồng ý, đúng nội dung, đúng giờ và luôn có cách từ chối là cách để mỗi tin gửi đi đến được đúng người và không rơi vào nhóm tin rác.

eSMS cung cấp dịch vụ SMS Brandname, Zalo ZNS và API gửi tin nhắn được cấp phép, hỗ trợ đăng ký tên định danh, duyệt mẫu tin và báo cáo tỷ lệ từ chối theo từng chiến dịch. Liên hệ để được tư vấn gửi tin hàng loạt đúng quy định.

Nguồn tham khảo: Nghị định 91/2020/NĐ-CP về chống tin nhắn rác, thư điện tử rác, cuộc gọi rác – Cổng thông tin Chính phủ; Cổng phản ánh tin nhắn rác thongbaorac.ais.gov.vn – Cục An toàn thông tin.


Để biết thêm thông tin về dịch vụ, liên hệ ngay với chúng tôi:

CÔNG TY CỔ PHẦN GIẢI PHÁP DOANH NGHIỆP VIHAT

  • Trụ sở: 140 - 142 Đường số 2, Vạn Phúc City, Hiệp Bình Phước, Tp. Thủ Đức, Tp. Hồ Chí Minh.
  • Chi Nhánh Hà Nội: Tòa nhà An Hưng, 85-87 Hoàng Quốc Việt, Nghĩa Đô, Cầu Giấy.
  • Chi Nhánh Cambodia: Thida Rath #154 St.33MC, Sangkat Steung Meanchey, Khan Mean Chey Phnom Penh.
Bài viết liên quan
Bài viết mới