Đăng ký tài khoản mới, đổi mật khẩu, chuyển khoản, đăng nhập trên máy lạ, lúc nào màn hình cũng hiện ô "Nhập mã xác thực". Nhiều người dùng vẫn nhầm mã xác thực với mã PIN, với mật khẩu, hoặc không biết vì sao có lúc mã đến qua SMS, có lúc qua Zalo, có lúc hiện ngay trong ứng dụng. Bài viết giải thích mã xác thực là gì, phân biệt với các loại mã khác, 6 loại mã xác thực đang dùng, cách nhận và nhập đúng, xử lý khi không nhận được mã, quy tắc an toàn và góc nhìn cho doanh nghiệp cần gửi mã xác thực đến khách hàng.
Mã xác thực là gì? Mã xác thực là chuỗi ký tự, thường 4 đến 8 chữ số, do hệ thống tạo ra và gửi đến người dùng để chứng minh người đang thao tác chính là chủ tài khoản hoặc chủ số điện thoại. Mã chỉ có giá trị trong thời gian ngắn và cho một lần dùng. Mã xác thực gửi qua tin nhắn SMS, Zalo, email, cuộc gọi thoại hoặc sinh ra trong ứng dụng xác thực. OTP (mật khẩu dùng một lần) là dạng mã xác thực phổ biến nhất; ngoài ra còn có mã xác minh số điện thoại, mã xác thực email, mã PIN, mã CAPTCHA và mã xác thực từ ứng dụng.
Mật khẩu chứng minh bạn "biết" thứ gì đó. Mã xác thực chứng minh bạn "đang giữ" thứ gì đó: số điện thoại, hộp email, chiếc điện thoại đã đăng ký. Kẻ gian có mật khẩu vẫn không vào được nếu không có thiết bị nhận mã. Vì thế mã xác thực xuất hiện ở mọi thao tác nhạy cảm.
| Tình huống | Mã xác thực dùng để |
|---|---|
| Đăng ký tài khoản | Xác minh số điện thoại, email là thật và thuộc về bạn |
| Đăng nhập trên thiết bị mới | Lớp bảo vệ thứ hai ngoài mật khẩu (xác thực 2 lớp) |
| Chuyển tiền, thanh toán | Xác nhận đúng chủ tài khoản thực hiện giao dịch |
| Đổi mật khẩu, đổi số điện thoại | Ngăn người khác chiếm tài khoản |
| Nhận đơn hàng, ký nhận | Xác nhận đúng người nhận hàng |
| Loại mã | Ai tạo | Dùng mấy lần | Chứng minh điều gì |
|---|---|---|---|
| Mã xác thực (chung) | Hệ thống | Thường 1 lần | Bạn giữ số điện thoại, email, thiết bị |
| OTP | Hệ thống | 1 lần, hết hạn vài phút | Dạng mã xác thực phổ biến nhất cho giao dịch |
| Mã PIN | Bạn tự đặt | Nhiều lần, cố định | Bạn biết mã bí mật (thẻ ATM, khoá app) |
| CAPTCHA | Hệ thống | 1 lần | Bạn là người, không phải máy |
| Mã kích hoạt | Nhà cung cấp | 1 lần | Bạn sở hữu sản phẩm, gói dịch vụ |
>>> Xem thêm: Mã xác thực OTP là gì? OTP nào dành cho doanh nghiệp thương mại điện tử
Gửi về số điện thoại, hiện tên thương hiệu nếu doanh nghiệp dùng SMS Brandname. Phổ biến nhất, mọi điện thoại đều nhận, nhưng phụ thuộc sóng.
Đến trong 1 đến 3 giây qua internet, hiện tên và tích xanh thương hiệu, có trạng thái đã nhận. Ngày càng nhiều ngân hàng, ví điện tử, sàn thương mại dùng làm kênh chính.
Dùng cho tài khoản web, đổi mật khẩu. Chậm hơn SMS, dễ rơi vào thư rác.
Hệ thống gọi và đọc mã. Hợp với khách lớn tuổi, vùng sóng SMS kém, hoặc làm kênh dự phòng.
Smart OTP của ngân hàng, Google Authenticator, Microsoft Authenticator sinh mã ngay trên thiết bị, không cần sóng, an toàn nhất trong nhóm phổ thông.
Thẻ cào, thẻ ma trận, token cứng hiện mã theo thời gian. Dùng cho khách doanh nghiệp, giao dịch giá trị lớn.
>>> Xem thêm: Mã Smart OTP là gì? So sánh Smart OTP và SMS OTP
Tin có thể đến trễ hoặc bị bộ lọc đưa vào mục khác; máy 2 SIM kiểm tra cả hai.
Điện thoại đăng ký lại mạng, tin đang chờ sẽ đổ về.
Không bấm liên tục, nhiều hệ thống khoá tạm sau 3 đến 5 lần.
Chọn nhận qua Zalo, email hoặc gọi thoại nếu dịch vụ có; với ngân hàng, chuyển sang Smart OTP.
Số in trên thẻ, website chính thức. Không tin số "hỗ trợ lấy mã" trên mạng xã hội.
>>> Xem thêm: Cách khắc phục khi mã tin nhắn OTP không gửi về điện thoại
Với ứng dụng, sàn thương mại, ví, ngân hàng, mỗi lần mã xác thực không đến là một lượt đăng ký hoặc giao dịch thất bại. Ba yếu tố quyết định: tốc độ, tên thương hiệu hiển thị và kênh dự phòng.
>>> Xem thêm: SMS OTP – Cầu nối an toàn giữa doanh nghiệp và khách hàng
OTP là một dạng mã xác thực dùng một lần. Mã xác thực là khái niệm rộng hơn, gồm cả mã xác minh số điện thoại, email, mã từ ứng dụng xác thực và mã in trên thẻ.
Thường 4 đến 8 chữ số, phổ biến nhất là 6 số. Một số hệ thống dùng chữ và số kết hợp.
Từ 30 giây đến 5 phút tuỳ dịch vụ. Hết hạn thì yêu cầu mã mới, mã cũ tự vô hiệu.
Có người đang thử đăng nhập bằng tài khoản của bạn. Không đưa mã cho ai, đổi mật khẩu và kiểm tra thiết bị đăng nhập ngay.
Đăng ký SMS Brandname, xác thực Zalo OA và mẫu ZNS OTP, tích hợp API gửi tin vào hệ thống với cơ chế dự phòng đa kênh.
Mã xác thực là lớp bảo vệ cuối cùng giữa tài khoản của bạn và kẻ gian, nên quy tắc quan trọng nhất là mã chỉ ở lại với bạn. Biết các loại mã, cách nhận đúng và cách xử lý khi mã không đến giúp bạn thao tác nhanh mà vẫn an toàn. Với doanh nghiệp, đầu tư vào kênh gửi mã đa kênh, nhanh và có tên thương hiệu là đầu tư trực tiếp vào tỷ lệ giao dịch thành công.
eSMS cung cấp SMS Brandname OTP, ZNS OTP và Voice OTP trên một API với tự chuyển kênh và báo cáo thời gian gửi theo nhà mạng. Liên hệ để được tư vấn triển khai gửi mã xác thực cho khách hàng.
Nguồn tham khảo: One-time password – Wikipedia, Multi-factor authentication – Wikipedia.
Để biết thêm thông tin về dịch vụ, liên hệ ngay với chúng tôi:
CÔNG TY CỔ PHẦN GIẢI PHÁP DOANH NGHIỆP VIHAT
